Z REDAKCYJNEJ POCZTY

70. rocznica Powstania Poznańskiego Czerwca ‘56 roku. Średzianie również w nim uczestniczyli – część pierwsza

„28 czerwca 1956 roku o godzinie 6.00 pracownicy Zakładów Przemysłu Metalowego Hipolita Cegielskiego w Poznaniu, wtedy Zakładów im. Józefa Stalina, wyszli z zakładu i ulicą Dzierżyńskiego ruszyli do centrum miasta. Po drodze do pochodu przyłączyły się załogi innych zakładów pracy. Wznoszono okrzyki: „Chcemy chleba”, „Żądamy obniżki cen”, „Wolności i chleba”, „Prawa i godności”. Stutysięczny tłum zatrzymał się przed Zamkiem – siedzibą władz miasta. Demonstranci domagali się, aby do Poznania przyjechał pierwszy sekretarz KC PZPR Edward Ochab lub premier Józef Cyrankiewicz. W wyniku braku jakiejkolwiek reakcji władz wzburzony tłum wszedł do siedzib KW PZPR i KW MO. Rozpoczęła się regularna bitwa pomiędzy demonstrującymi robotnikami, a milicją i ubecją” – to sentencja treści ulotki informacyjnej dołączonej do zaproszenia, jakie skierowałem w 2006 roku do mieszkańców Powiatu Średzkiego w związku z Obchodami 50. Rocznicy Powstania Poznańskiego Czerwca ’56. Do cytowanej tu treści ulotki dodam, że po kilkunastu godzinach protest robotników został spacyfikowany przez uzbrojone… w broń pancerną Wojsko Polskie. Przez całą noc trwały aresztowania. Zatrzymano 746 osób, a ostateczny bilans walk, to śmierć 74 osób i prawie 1000 rannych. Wśród uczestników Powstania byli również mieszkańcy Powiatu Średzkiego. Znane mi są nazwiska około 20 osób. Jedna z nich poniosła śmierć. To 23 letni mieszkaniec Środy Michał Dąbrowicz.

O ludziach, którzy mieli odwagę walczyć o poprawę warunków pracy i życia, a więc stanąć naprzeciw okrutnej, ukrytej za czołgami, ludowej władzy trzeba nie tylko pamiętać, ale należy oddawać im hołd. Jestem rozczarowany, że władze naszego miasta i powiatu nie nadały 70. Rocznicy Powstania Poznańskiego Czerwca ‘56 należnej mu rangi. Nawet nie wiem, czy… jakąkolwiek nadały. A przecież to powstanie zasługuje na szczególną uwagę. Było ono pierwszym, okupionym krwią tak wielu ludzi, zrywem przeciwko komunistycznej władzy. Zachęcam włodarzy powiatu średzkiego, aby zajrzeli do archiwów i zobaczyli w jaki sposób Starostwo Powiatowe w Środzie uczciło jego pamięć, włączając się w obchody Poznańskiego Czerwca w 2006 roku. Z życzliwością polecam lekturę programu Obchodów 50. Rocznicy Poznańskiego Czerwca ’56 w naszym powiecie. Obchody rozpoczęły się już 6 czerwca w Gimnazjum nr 1 w Środzie od konferencji „Wkład Poznańskiego Czerwca ’56 w tworzenie nowej rzeczywistości”, a zakończyły 29 czerwca uroczystą mszą w Kolegiacie. W 2006 roku uczestniczyłem w pracach Komitetu Organizacyjnego Obchodów Poznańskiego Czerwca ’56 w Poznaniu. Patronat nad obchodami objął wtedy Lech Kaczyński, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, a w komitecie honorowym zasiadali m.in. Ryszard Grobelny, Prezydent Poznania oraz Tadeusz Dziuba, Wojewoda Wielkopolski. Komitetowi Organizacyjnemu przewodniczył Maciej Frankiewicz, nieżyjący już Wiceprezydent Poznania. Ja reprezentowałem Powiat Średzki. Historia Poznańskiego Czerwca ‘56 wybrzmiała wtedy w Środzie, i w Powiecie Średzkim, bardzo wyraźnie. Vide 4 zachowane fotografie.

Na kanwie przypomnianych tu faktów rodzą się ważne pytania. Pytanie pierwsze: przy użyciu jakich narzędzi, oprócz sztampowego składania wiązanek kwiatów oraz udziału w oficjalnych uroczystościach, władza lokalna zamierza kultywować pamięć o udziale naszych przodków w antykomunistycznych i wolnościowych zrywach? Czy przedstawiciele lokalnej władzy powinni przejąć inicjatywę i kreować przedsięwzięcia przypominające udział Wielkopolan w takich jak „Poznański Czerwiec” wydarzeniach? Pytanie drugie: czy aktywność średzkiego samorządu w „obszarze pamięci” nie przyczyniłaby się do wzrostu szacunku do wolnej, praworządnej i demokratycznej Polski? Czy patriotyzm wyrażający się także walką o „Wolność i chleb”, czy o „Prawo i godność’ nie jest wart przypomnienia? No i pytanie trzecie: czy wolna i demokratyczna Polska nie zasługuje na pielęgnowanie pamięci o jej bohaterach?

                                                                Paweł Łukaszewski

::news{"type":"see-also","item":"27389"}