Wyzwolenie Środy przyszło 23 stycznia 1945 roku. Od strony Kostrzyna na Stary Rynek wjechali czerwonoarmiści. Był to koniec okupacji i jednocześnie początek komunizmu. Powołana została Miejska Rada Narodowa.

Zaraz po wyzwoleniu Środy ukonstytuował się Tymczasowy Komitet Porządkowy, a w kolejnych dniach burmistrzem mianowano Leona Kaźmierczaka. Rozpoczęło się organizowanie nowych władz w duchu Manifestu PKWN, ogłoszonego 22 lipca 1944 roku w Moskwie. Nastąpiła parcelacja ziem i podział infrastruktury mieszkalnej. Mieszkańcom zagwarantowano bezpłatne szkolnictwo oraz ubezpieczenie społeczne. Manifest stwierdzał, że jedynym legalnym źródłem władzy jest komunistyczna Krajowa Rada Narodowa, która stanowiła organ ustawodawczy. Ustanowiono także jednostki terenowe, które były organami stanowiącymi. W ten sposób powołano rady: wojewódzkie, powiatowe, miejskie i gminne.

Pierwsza fotografia przedstawia skład pierwszej powojennej Miejskiej Rady Narodowej w Środzie. Od lewej w dolnym rzędzie stoją: burmistrz Leon Kaźmierczak, Przewodniczący Rady Florian Skiba, wiceburmistrz Stefan Marjański oraz członek Prezydium Rady Jan Kończal. W drugim rzędzie od lewej stoją: Leon Superczyński, Sylwester Zys, zastępca Przewodniczącego Rady Franciszek Zalesinski, Kazimierz Jankowiak, Andrzej Szopny i Tadeusz Januszkiewicz. W trzecim rzędzie, od lewej: Bronisław Kaczmarek, członek Prezydium Rady Ludwik Rochatka, Leon Goślinski i Bronisław Skrzypczak. Na górze, od lewej: Edmund Skotarczak, Franciszek Pepeta oraz Starszy Sekretarz Miejski Stanisław Lipiecki.

W kolejnych latach Rady Miejskie w całej Polsce stały się organami komunistycznej władzy państwowej przy jednoczesnym ograniczeniu ich działalności samorządowej. Wielokrotnie mówiło się, że rady te nie miały realnej władzy, którą w rzeczywistości sprawowała Polska Zjednoczona Partia Robotnicza. W wyborach do rad głosowano tylko na jedną listę wyborczą, a liczba kandydatów odpowiadała liczbie mandatów do obsadzenia, zatem nie była to nawet namiastka demokracji.

Kolejna fotografia przedstawia Miejską Radę Narodową kadencji 1958-1961. Niestety nie dysponujemy listą nazwisk 38 osób widocznych na zdjęciu.

W następnej kadencji średzka Miejska Rada Narodowa również składała się z 38 osób. Na trzecim zdjęciu siedzą od lewej: Bożena Kozłowska, Bożena Kaźmierczak, Zofia Grześkowiak, Stefan Marjański, Olga Rzucidło, Teofil Jodłowiec, Zofia Kunz, Edmund Multaniak, Marta Lenicka i Urszula Jankowska. W drugim rzędzie: Piotr Gonerko, Kazimierz Borysiak, Roman Malarowski, Edmund Skotarczak, Stanisław Rex, Mieczysław Pawlak, Stefan Osuch, Leon Stelmaszyk, Bogusław Kręgielski i Edmund Orłowski. W trzecim rzędzie: Jan Skotarczak, Sylwester Zys, Antoni Bartkowiak, Stefan Konieczny, Michał Gawroński, Henryk Kubiak, Marian Jung, Mieczysław Łukaszewski, Kazimierz Zbierski i Władysław Jakubowski. Na górze: Edmund Ławniczak, Tadeusz Krzysztofiak, Tadeusz Mąderek, Tadeusz Pawlak, Jan Jóźwiak, Marian Głowacki, Edmund Gniadczyk i Adam Szkudlarski.

Rady Narodowe zostały zlikwidowane w 1990 roku. Wtedy też rocznica ogłoszenia Manifestu PKWN przestała być traktowana jako Narodowe Święto Odrodzenia Polski. Pierwsze w powojennej Polsce demokratyczne wybory samorządowe odbyły się 27 maja 1990 roku.