Czy Środa to miasto dla ludzi aktywnych?

Nowy Rok to czas postanowień. W styczniu siłownie i sale fitness przeżywają prawdziwe oblężenie. Część z nas planuje schudnąć, poprawić kondycję lub po prostu zacząć aktywnie spędzać czas. Niestety tylko nielicznym udaje się osiągnąć zakładane cele, a często powodem jest brak odpowiedniej infrastruktury i trudności w jej dostępności. W Środzie każdy mieszkaniec może mieć własną opinię na temat możliwości uprawiania sportu w mieście. Faktem jest, że choć opcji jest sporo, w zdecydowanej większości są to prywatne przedsięwzięcia – siłownie, kluby fitness, szkoły sztuk walki czy akademie sportowe, które wymagają członkostwa lub opłat.

Infrastruktura miejska – co działa, a co przeszkadza
Zauważalny jest wyraźny trend: albo bardzo dbamy o siebie i systematycznie uprawiamy sport, albo w ogóle nie podejmujemy aktywności fizycznej. Niestety infrastruktura naszego miasta wcale nie zachęca do ruchu. Liczba kilometrów ścieżek rowerowych rośnie, ale wiele z nich jest przerywanych i niezabezpieczonych, przez co korzystanie z nich staje się uciążliwe lub wręcz niebezpieczne. Przykładem jest odcinek Środa–Pławce, który jest nieoświetlony, niezabezpieczony od jezdni i zanieczyszczony małymi kamykami – warunki te znacząco zniechęcają do jazdy rowerem, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym.
Podobnie jest z halami sportowymi – do godzin popołudniowych zajmują je szkoły, a później przejmują kluby sportowe. Przeciętny mieszkaniec miasta ma bardzo ograniczone możliwości, by w wolnym czasie pograć w „nogę” zimą, a latem dostęp również jest mocno ograniczony ze względu na liczbę dzieci trenujących w lokalnych klubach piłkarskich. Polonia Środa, działająca w naszym mieście, liczy kilkaset zawodników, a do tego dochodzą inne szkółki piłkarskie – wszyscy muszą gdzieś trenować, dlatego orliki są zajęte niemal do samego wieczora. Niedawna decyzja władz miasta o wybudowaniu lodowiska na jednym z boisk treningowych dodatkowo pogarsza sytuację, ograniczając dostęp przeciętnym mieszkańcom.
Bariery logistyczne i ograniczenia codziennej aktywności
Po publikacji postu p. Rafała Ratajczaka, który wzywał władze samorządowe do współpracy zgłosili się do nas rodzice zawodników Polonii, którzy sygnalizują problemy logistyczne. Część dzieci musi dojeżdżać do pobliskich miejscowości, jak Topola czy Zielniki, aby w ogóle wziąć udział w treningach. Nie wszyscy rodzice mają samochody, co dodatkowo ogranicza możliwości codziennej aktywności fizycznej. Choć lodowisko i wrotkarnia są potrzebnymi inwestycjami, ich lokalizacja kosztem boiska treningowego sprawia, że przeciętny mieszkaniec zyskuje mniej przestrzeni do rekreacji mimo budowy nowego obiektu. Dodatkowo brak odpowiedniego transportu publicznego dla dzieci i młodzieży sprawia, że codzienna aktywność staje się wyzwaniem logistycznym, a rodzice muszą często układać skomplikowany harmonogram, by pogodzić pracę, szkołę i treningi dzieci.
Brak kompleksowej oferty rekreacyjnej
Środa potrzebuje większego kompleksu sportowego, który służyłby mieszkańcom w każdym wieku, nie tylko sportowcom-klubowiczom. Obok lodowiska mogłoby powstać całoroczne, nowoczesne kąpielisko z basenem rekreacyjnym, strefami relaksu, zjeżdżalniami i saunami. Średzka pływalnia dawno straciła dawny blask, a jej oferta nie przyciąga osób, które nie są wyczynowymi pływakami. Dodatkowo dostępność torów jest ograniczona, a czas otwarcia nie nadąża za potrzebami mieszkańców.
Dla porównania, w okolicznych gminach i powiatach można znaleźć obiekty, które doskonale łączą funkcje sportowe i rekreacyjne. Aquapark w Jarocinie, OAZA w Kórniku, baseny w Śremie czy Pływalnia Wodny Raj w Swarzędzu oferują miejsca do nauki pływania, relaksu w wodzie i aktywności dla całych rodzin. W pobliżu takich inwestycji często powstają dodatkowe udogodnienia: kręgielnie, kawiarnie, restauracje, sale fitness, a także miejsca do treningu sztuk walki. W Środzie wszystkie te funkcje są rozproszone lub wcale nie istnieją – aby pograć w kręgle czy zrelaksować się w wodzie, trzeba wyjeżdżać poza miasto.
Latem mieszkańcy korzystają z otwartych basenów w Orzechowie, Wrześni czy Żerkowie, a średzka plaża nad jeziorem, choć ma potencjał dzięki budowie wodnego placu zabaw czy zjeżdżalni, zniechęca ze względu na jakość wody i zapach, który latem często towarzyszy wypoczywającym. Brak inwestycji w poprawę infrastruktury rekreacyjnej przekłada się nie tylko na mniejszą aktywność mieszkańców, ale również na zdrowie publiczne – wg badań Narodowego Funduszu Zdrowia ponad 60% dorosłych w naszej gminie ma nadwagę lub otyłość, co skutkuje krótszym życiem, gorszą jego jakością i wyższymi wydatkami na służbę zdrowia.
Inspiracje z Niemiec
Porównując te dane do Niemiec, łatwo zauważyć różnice. Niemcy mają znacznie niższy odsetek osób z nadwagą – średnio około 53–55%. Kluczem jest codzienna aktywność wpisana w życie: oświetlone parki ze specjalnie wyznaczonymi trasami biegowymi, ścieżki rowerowe prowadzące przez lasy lub tereny zielone, a nie wzdłuż ruchliwych i głośnych ulic, ogólnodostępne hale sportowe i boiska do piłki nożnej czy koszykówki. Starsi mieszkańcy organizują wspólne spacery, Nordic Walking lub zajęcia fitness na świeżym powietrzu. Sport jest tam czymś naturalnym, nie dodatkowym – częścią codziennego życia, a nie luksusem, na który trzeba znaleźć czas i pieniądze. Niemieckie miasta inwestują w edukację zdrowotną, organizują rodzinne pikniki sportowe, a młodzież angażowana jest w programy aktywnego transportu, takie jak „rower do szkoły”. Takie działania nie tylko zwiększają aktywność fizyczną, ale także wzmacniają więzi społeczne i budują kulturę ruchu od najmłodszych lat.
Co można wdrożyć w Środzie
Środa mogłaby wiele zaczerpnąć z niemieckich doświadczeń. Niezbędne jest rozbudowanie i połączenie sieci ścieżek rowerowych, tak aby mieszkańcy mogli bezpiecznie poruszać się po całym mieście i okolicach. Otwarte, całoroczne obiekty sportowe, w tym basen i hale, powinny być dostępne zarówno dla klubów, jak i dla przeciętnych mieszkańców. Warto zainwestować w wielofunkcyjny kompleks rekreacyjny, który łączy sport, relaks i edukację zdrowotną. Programy dla dzieci, młodzieży i seniorów, zajęcia grupowe na świeżym powietrzu oraz kampanie promujące aktywność fizyczną mogłyby realnie zwiększyć liczbę mieszkańców prowadzących zdrowy i aktywny tryb życia. Środa ma potencjał, aby stać się miastem przyjaznym ruchowi – wystarczy przemyślana inwestycja w infrastrukturę, połączenie sportu z codziennym życiem i dostępność dla każdego mieszkańca. Wdrożenie takich rozwiązań mogłoby w dłuższej perspektywie nie tylko poprawić kondycję fizyczną i zdrowie mieszkańców, ale także zmniejszyć koszty leczenia związane z nadwagą i otyłością, a jednocześnie zwiększyć atrakcyjność miasta i jakość życia w naszej gminie. Dodatkowo, rozwój lokalnych inicjatyw sportowych i wydarzeń rekreacyjnych mógłby integrować społeczność, promować zdrowy styl życia i przyciągać nowych mieszkańców oraz turystów.