Zgodnie z obowiązującymi przepisami radny gminny nie może pracować w urzędzie gminy, w której uzyskał mandat oraz pełnić funkcji kierownika lub jego zastępcy w jednostkach organizacyjnych tej gminy (np. szkołach prowadzonych przez gminę, ośrodkach kultury czy Ośrodkach Pomocy Społecznej). Gdzie pracują średzcy radni? Sieć Obywatelska Watchdog namawia obywateli do zostania „lokalnymi strażnikami przejrzystości”.

Radny nie może pracować w urzędzie gminy, w której uzyskał mandat. Nie może także pełnić funkcji kierowniczej w jednostkach organizacyjnych gminy. Każdy, kto decyduje się na start w wyborach do rady gminy, musi liczyć się z ograniczeniem działalności zawodowej i zarobkowej. Nie ma jednak prawnych przeciwwskazań, aby radni pracowali w jednostkach organizacyjnych gminy na stanowiskach niższego szczebla.

- Choć polski system prawny dopuszcza takie łączenie ról, praktyka ta rodzi głęboki konflikt interesów, który wykracza poza ramy rozważań etycznych. Najbardziej jaskrawym zagrożeniem jest tu bezpośrednia presja wywierana na radnych podczas kluczowych głosowań. Radny, którego byt materialny zależy od decyzji wójta, burmistrza czy prezydenta – będących de facto jego najwyższymi przełożonymi – staje przed dylematem, którego nie powinna doświadczać żadna osoba uchwalająca prawo. Wybór między merytoryczną oceną uchwały a lojalnością wobec pracodawcy jest w istocie wyborem między interesem mieszkańców a bezpieczeństwem własnej rodziny. W takim układzie mandat radnego przestaje być wolny – argumentują członkowie Sieci Obywatelskiej Watchdog, którzy uruchomili internetowy serwis kazdymusigdziespracowac.pl.

- Naszym celem nie jest personalna ocena poszczególnych radnych, lecz naświetlenie mechanizmu, który stał się systemową słabością polskiego samorządu. Wierzymy, że pokazanie skali tego zjawiska i publiczna dyskusja o standardach mogą stać się impulsem do zmiany, której nie doczekaliśmy się na drodze legislacyjnej. Poprzez weryfikację zatrudnienia radnych w jednostkach podległych gminom, chcemy przywrócić przejrzystość tam, gdzie obecnie panuje sieć niejasnych zależności. Tylko radny wolny od zawodowej presji może być prawdziwym rzecznikiem interesów lokalnej społeczności – przekonują autorzy projektu i zachęcają obywateli do zgłaszania radnych i jednostek, w których są zatrudnieni. Choć serwis działa od niedawna, to w powiecie średzkim do 22 marca zgłoszono już 13 radnych, z czego 12 z gminy Środa. Zanim nie zakończy się proces weryfikacji, nie dowiemy się, o których radnych chodzi. Wiemy jednak, że weryfikacja trzech radnych nie potwierdziła aby pracowali w jednostkach podległych gminie, w której są radnymi.

Dziś wiadomo też, że 6 radnych nadal jest w trakcie weryfikacji, a w czterech przypadkach potwierdziło się, że są zatrudnieni w jednostkach podległych gminie, w której zasiadają w radzie. Są to:

- radna Róża Frąckowiak (Rada Miejska w Środzie Wlkp. ), zatrudniona w „Lider Usług Komunalno-Samorządowych” Sp. z o.o. (stan na 27.03.2026 r.)

- radny Arkadiusz Mroczyk (Rada Miejska w Środzie Wlkp.), zatrudniony w Szkole Podstawowej im. Gen. J.H. Dąbrowskiego w Słupi Wielkiej (stan na 27.03.2026 r.)

- radny Daniel Rydian (Rada Miejska w Środzie Wlkp.), zatrudniony w Szpitalu Średzkim Serca Jezusowego Sp. z o.o. (stan na 25.03.2026 r.)

- radna Ewelina Jolanta Sikorska (Rada Gminy Zaniemyśl), zatrudniona w Ośrodku Pomocy Społecznej w Zaniemyślu (stan na 23.03.2026 r.)

Autorzy projektu nie wykluczają, że w przyszłości zajmą się także powiązaniami radnych gminnych z instytucjami zależnymi od innych samorządów, a nawet przyjrzą się, kto z najbliższej rodziny radnych zajmuje stanowiska w instytucjach podległych samorządom.

- Dostęp do stanowisk w jednostkach publicznych staje się dziś nagrodą za polityczną przynależność – argumentują przedstawiciele Sieci Obywatelskiej Watchdog.

Każdy może zgłosić radnego, który następnie przejdzie proces weryfikacji. Po wybraniu gminy pojawia się lista radnych oraz lista podmiotów. Wystarczy wybrać radnego i odpowiedni podmiot. Kartę zgłoszenia znajdziecie TUTAJ.