Lodówka po weekendzie – jak planować jedzenie na tydzień, żeby w czwartek nie wyrzucać

Lodówka po weekendzie – jak planować jedzenie na tydzień, żeby w czwartek nie wyrzucać połowy zakupów

Planowanie tygodnia, w którym mniej jedzenia trafia do kosza, zaczynasz od przeglądu lodówki w niedzielę wieczorem albo w poniedziałek rano. Na podstawie przeglądu układasz plan obiadów i kolacji, w którym najpierw zużywasz produkty najmniej trwałe. Dopiero z planu spisujesz listę zakupów, a część świeżych rzeczy dokupujesz w środę. W środku tygodnia zostawiasz jeden dzień na resztki.

Eurostat publikuje dane o odpadach żywności osobno dla każdego kraju Unii Europejskiej. Dla Polski podaje za 2023 rok 127 kg na mieszkańca, z czego 70 kg przypada na gospodarstwa domowe. Obie liczby obejmują także części niejadalne. W domu kłopot bierze się często z kolejności, w jakiej planujesz i kupujesz. Zakupy robisz w sobotę z pamięci, w niedzielę plany się zmieniają, a w czwartek wyjmujesz z szuflady zwiędłą sałatę i otwarty serek.

Przegląd lodówki w niedzielę wieczorem albo w poniedziałek

Podczas przeglądu wyjmujesz produkty z półek i szuflad, a potem dzielisz je zależnie od tego, jak długo wytrzymają. Niedzielny wieczór pasuje, gdy na zakupy idziesz w poniedziałek po pracy. Po weekendowym wyjeździe przegląd robisz w poniedziałek rano. Powstają trzy grupy:

• Do zjedzenia do wtorku. Otwarte opakowania nabiału i wędlin, potrawy ugotowane w weekend, sałaty, zioła i miękkie owoce.
• Na drugą połowę tygodnia. Zamknięte opakowania z odległą datą, jajka, twarde sery, kapusta, marchew, buraki i jabłka.
• Zapas poza lodówką. Kasze, makaron, puszki, słoiki i mrożonki, z których dobierasz dodatki do dań.

Przy opakowaniach z datą kolejność ustalasz na podstawie etykiety, a przy otwartych także dnia otwarcia. Wynik zapisujesz na kartce lub w notatce w telefonie, razem z ilościami. Przykładowy spis to pół główki kapusty, cztery jajka, resztka pieczonego kurczaka i napoczęta śmietanka. Produkty z pierwszej grupy przestawiasz na jedną półkę na wysokości oczu. Po otwarciu drzwi widzisz je wtedy jako pierwsze.

Plan od tego, co już jest – najpierw produkty najmniej trwałe

Plan tygodnia układasz od produktów, które zepsują się najszybciej, a przepisy dobierasz do nich. Gdy zaczynasz od przepisów i kupujesz do nich wszystkie składniki, w lodówce nadal leży to, co było w niej wcześniej. Przykładowy plan po weekendzie może wyglądać następująco:

• Poniedziałek. Reszta niedzielnego obiadu z surówką z sałaty i ziół.
• Wtorek. Makaron z pieczonym kurczakiem, napoczętą śmietanką i natką pietruszki.
• Środa. Dzień resztek, bez nowego gotowania.
• Czwartek i piątek. Dania z kapusty, marchwi i jajek oraz ze świeżych produktów dokupionych w środę.

Świeże mięso i ryby wpisujesz na pierwsze dni po zakupie, w granicach daty z etykiety. Plan obejmuje tyle posiłków, ile domownicy zjedzą w domu. Przed rozpisaniem dań sprawdzasz w kalendarzu wieczorne wyjścia, wyjazdy służbowe i obiady w pracy. Jeśli w czwartek cała rodzina je poza domem, czwartkowego obiadu w planie nie ma i nie kupujesz na niego składników.

Lista zakupów pisana z planu, a nie z nawyku

Lista zakupów powstaje po planie i zawiera wyłącznie braki, przede wszystkim składniki zaplanowanych dań, których nie ma w domu. Lista z nawyku jest co tydzień identyczna. Trafia na nią ten sam chleb, cztery jogurty, pęczek rzodkiewek i paczka sałaty, bez względu na stan półek. Listę z planu spisujesz w czterech krokach:

1. Przepisujesz składniki dań z planu, razem z ilościami.
2. Skreślasz wszystko, co znalazło się w spisie z przeglądu.
3. Dopisujesz produkty na śniadania i kolacje po sprawdzeniu, ile ich zostało.
4. Oznaczasz pozycje, które kupisz dopiero w środę.

Przy każdej pozycji wpisujesz ilość, dzięki czemu kupujesz mniej na zapas. Zamiast słowa „pomidory” wpisujesz „cztery pomidory do sałatki i kanapek”. Duże opakowanie z promocji wkładasz do koszyka, gdy w planie masz co najmniej dwa dania, w których je wykorzystasz. Przed wyjściem robisz zdjęcie otwartej lodówki. W sklepie sprawdzasz na nim, czy masło i mleko naprawdę się skończyły.

Co kupować dopiero w środę

W środę dokupujesz produkty zaplanowane na drugą połowę tygodnia, które kupione w poniedziałek straciłyby do czwartku świeżość. Są to przede wszystkim:

• Pieczywo. Jeden bochenek na dwa ostatnie dni robocze zamiast dwóch kupionych naraz.
• Sałaty, zioła i kiełki. Jedna porcja do konkretnego dania z planu.
• Produkty miękkie. Winogrona, dojrzałe awokado i pomidory do jedzenia na surowo.
• Świeże mięso i ryby. Porcje na czwartkowy i piątkowy obiad.

Środowe zakupy trwają krótko, bo lista powstała już w niedzielę. Przed wyjściem do sklepu sprawdzasz, co od poniedziałku zostało z planu. Jeśli wtorkowy obiad nie doszedł do skutku, jego składniki przenosisz na czwartek, a czwartkowe mięso skreślasz z listy. Podobnie postępujesz z pieczywem, gdy pół poniedziałkowego bochenka nadal leży w chlebaku.

Dzień resztek w środku tygodnia

W dniu resztek, zwykle w środę albo w czwartek, obiad i kolację przygotowujesz z tego, co zostało po poprzednich dniach. Termin ustalasz z góry i wpisujesz do planu tak jak pozostałe dania. Bez stałego terminu małe porcje i końcówki opakowań czekają do weekendu, a wtedy część z nich bywa już do wyrzucenia. Z resztek przygotujesz kilka prostych dań:

• Omlet albo zapiekanka. Do jajek dodajesz ugotowane ziemniaki, końcówkę sera, pół papryki i dwa plastry szynki.
• Sałatka z kaszą lub makaronem. Wczorajsza kasza, warzywa z szuflady i sos z jogurtu.
• Kolacja z półmiska. Podgrzane małe porcje stawiasz na stole, a domownicy nakładają sobie to, na co mają ochotę.

Po dniu resztek półka z produktami do szybkiego zjedzenia powinna być pusta. Jeśli co tydzień zostaje na niej to samo, na przykład pół kubka śmietany, kupujesz mniejsze opakowanie. Drugim wyjściem jest dodatkowe danie z tym składnikiem w planie.

Dni, na które nie planujesz gotowania

Dni bez gotowania wpisujesz do planu tak samo jak dania, bo na te dni nie kupujesz składników obiadu. Jedzenie na taki dzień możesz zapewnić na kilka sposobów:

• Zapas z szafki i zamrażarki. Makaron z sosem ze słoika albo mrożona mieszanka warzyw z jajkiem sadzonym.
• Obiad poza domem. Stołówka w pracy lub bar po drodze.
• Podwójna porcja. Wtorkowe danie ugotowane w większej ilości, z którego część zostaje na czwartek.
• Dieta pudełkowa na wybrane dni. Gotowe posiłki z dostawą pod adres, zamawiane z wyprzedzeniem.

Dietę pudełkową najlepiej uwzględnić już przy niedzielnym planie, bo zamówienie trzeba złożyć z wyprzedzeniem. Pod hasłem catering dietetyczny Pobiedziska firma Love Catering opisuje dowóz diet pudełkowych do Pobiedzisk. Pobiedziska to miasto i siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pobiedziska w powiecie poznańskim, w województwie wielkopolskim. Zamówienie złożone do 20:00 firma realizuje za dwa dni. Dietę możesz zamówić już na jeden dzień, a pod jeden adres firma dowozi minimum dwa pudełka.

Kurier przywozi zamówienie nocą, do godziny 8:00, i zostawia torbę pod drzwiami. Dni z dostawą zaznaczasz w planie jako dni bez gotowania. Przy zamówieniu sprawdzasz, czy firma dowozi pod dany adres. Pozostałe dni tygodnia planujesz jak dotąd, od przeglądu półek.

Kto w domu odpowiada za plan

Plan tygodnia prowadzi jedna osoba, a pozostali domownicy mają w nim stałe zadania. Gdy za zakupy odpowiadają wszyscy naraz, łatwo o dwa kartony mleka kupione tego samego dnia przez dwie osoby. Przykładowy podział zadań:

• Prowadzący. Robi przegląd, rozpisuje dania i spisuje listę.
• Kupujący. Kupuje według listy, a pozycje spoza niej uzgadnia z prowadzącym.
• Pozostali domownicy. Do niedzieli zgłaszają wieczory poza domem i dopisują na kartce produkty, które się skończyły.

Plan wisi w miejscu widocznym dla wszystkich, na przykład na drzwiach lodówki. Może też mieć postać wspólnej notatki w telefonie. Rolę prowadzącego domownicy mogą przejmować po kolei, co miesiąc. W jednoosobowym gospodarstwie plan skraca się do kartki z daniami i listy zakupów.

Tydzień, który się posypał

Plan przestaje czasem pasować do tygodnia przez nadgodziny, chorobę dziecka albo zaproszenie na kolację. Najpierw zużywasz wtedy produkty najmniej trwałe, a pozostałe dania przesuwasz. Postępujesz w takiej kolejności:

1. Sprawdzasz półkę z produktami do szybkiego zjedzenia.
2. Mięso i warzywa, których nie zdążysz zjeść zgodnie z planem, przyrządzasz tego samego dnia, jeszcze przed upływem daty z etykiety, na przykład pieczesz albo dusisz.
3. Gotową potrawę zjadasz następnego dnia albo zamrażasz w porcjach.
4. Dania z trwałych składników przenosisz na kolejny tydzień.
5. Skreślasz z listy środowych zakupów wszystko, co dotyczyło odwołanych dań.

W czwartek wieczorem zaglądasz do lodówki jeszcze raz i zapisujesz, co zostało niezjedzone. Te notatki bierzesz pod uwagę przy niedzielnym przeglądzie. Jeśli trzeci tydzień z rzędu zostaje sałata, kupujesz mniejszą główkę lub wpisujesz ją do dwóch dań.