Środa: Źrenica, czyli majątek w rozsypce

Oceń ten artykuł
(2 głosów)

Umieszczona w ostatnim numerze GPŚ i na naszym portalu internetowym informacja o pożarze w budynku byłej stajni przy ul. Harcerskiej w Środzie wywołała dyskusję.

Postanowiliśmy sprawdzić, w czym tkwi problem.
„Niezbyt efektowna wizytówka miasta” – tak jedna z internautek nazwała niszczejący budynek stajni usytuowanej przy wjeździe do Środy od strony Miłosławia. Częściowo pozbawiony pokrycia dachowego, bez stolarki okiennej i z rozpadającymi się wrotami zabytek rzeczywiście robi przygnębiające wrażenie. Tak. Dobrze przeczytaliście. Zabytek. Zespół dworski Źrenica , ul. Harcerska 45 i 22 został wybudowany w 2 połowie XIX wieku i w 1986 roku został wpisany do rejestru zabytków pod nr rejestracyjnym 2098/A. We wspomnianym rejestrze wymienia się budynek „Klasztorówka” oraz właśnie tę stajnię, w której 11 lutego wybuchł pożar.
Oba te obiekty w „Gminnym Programie Opieki nad Zabytkami dla Gminy Środa Wielkopolska na lata 2012-2015” uznano jako nieruchomości „ o najwyższym znaczeniu dla Gminy Środa Wielkopolska”. Obecnie właścicielem tych zabudowań jest Fundacja Zakłady Kórnickie. Na stronie tej instytucji można znaleźć informację, że 14,5 ha terenu jest przeznaczone pod dzierżawę, z możliwością przeprowadzenia inwestycji „ w postaci posadowienia budynków lub budowli”. Na tej samej stronie umieszczono zdjęcie satelitarne nieruchomości przeznaczonej do oddania w dzierżawę. Wspomniane zabytkowe budynki znajdują się na tym terenie.
Obiekty wpisane do rejestru zabytków raczej odstraszają potencjalnych inwestorów. Fundacja poczyniła starania, aby zostały one wykreślone z tego rejestru. W 2014 r. spotkała się jednak z odmowną decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wówczas stwierdzono, że zniszczenia nie doprowadziły do całkowitej utraty wartości zabytkowych. Właściciel wniósł skargę do WSA w Warszawie, która została oddalona, podobnie jak skarga do NSA.
Naczelny Sąd Administracyjny w 2017 r. uznał, że to w gestii Fundacji leży zadbanie o wartość artystyczną obiektu. Bywa, że z rejestru zabytków zostają wykreślone budynki zdegradowane bądź nieistniejące. Nie jest wykluczone, że tak samo będzie w przypadku obiektu na Źrenicy. Nie wzbudza on pozytywnych skojarzeń wśród mieszkańców. - Czasami strach tamtędy przechodzić – napisała jedna z naszych czytelniczek.
Przy okazji pisania tego artykułu ujawnił się problem ze znalezieniem faktów historycznych dotyczących Źrenicy. Czasy Czartoryskich są dobrze udokumentowane, ale brak jest informacji z końca XIX i początku XX wieku. Może ktoś z Czytelników podzieli się z nami takimi? Może macie jakieś zdjęcia?

Mariusz

Miłośnik historii i kultury regionu. Interesuje się wszystkim, co jest związane z naszym powiatem:
polityką, kulturą, sprawami społecznymi, walorami przyrodniczymi a przede wszystkim historią i
architekturą. Zajmuje się sprawami mieszkańców gmin ościennych Gminy Środa.

Jeżeli chcesz, żebym zajął się jakimś tematem pisz – m.duda@glospowiatusredzkiego.pl

Skomentuj

Upewnij się, że zostały wprowadzone wszystkie wymagane informacje oznaczone gwiazdką (*). Kod HTML jest niedozwolony.

WARTO OBEJRZEĆ